Legary na podłogę: montaż, wymiary i wybór

Legary podłogowe stanowią kluczową konstrukcję nośną w budownictwie mieszkaniowym, umożliwiając tworzenie stabilnych i wentylowanych podłóg. Wybierając odpowiednie legary, dbasz o trwałość całej nawierzchni, unikając problemów z wilgocią czy odkształceniami. Artykuł skupia się na ich rodzajach, wymiarach i sposobach montażu, prowadząc cię przez przygotowanie podłoża aż po optymalny rozstaw, byś mógł samodzielnie zrealizować projekt.

• Czym są legary podłogowe?
• Rodzaje legarów na podłogę
• Wymiary legarów drewnianych podłogowych
• Jak wybrać legary na podłogę?
• Przygotowanie podłoża pod legary
• Montaż legarów na podłodze krok po kroku
• Rozstaw legarów podłogowych
• Często zadawane pytania o legary na podłogę

Od zrozumienia, czym dokładnie są legary, po precyzyjne rozmieszczenie ich na podłodze – każdy etap wpływa na wytrzymałość i komfort użytkowania. Poznaj praktyczne wskazówki, jak dopasować materiał do obciążeń i warunków, by podłoga służyła latami bez niespodzianek.

Czym są legary podłogowe?

Legary podłogowe to drewniane belki nośne układane równolegle, tworzące szkielet pod deski lub panele podłogowe. Zapewniają one przestrzeń na izolację termiczną i wentylację, co zapobiega gromadzeniu się wilgoci pod nawierzchnią. W konstrukcjach drewnianych lub mieszanych pełnią rolę pośrednią między podłożem a wykończeniem, przenosząc obciążenia na fundamenty. Ich zastosowanie obejmuje podłogi w domach jednorodzinnych, na poddaszach czy tarasach. Dzięki legarom podłoga unosi się nad gruntem, co poprawia izolacyjność akustyczną i termiczną.

Podstawowa funkcja legarów polega na równomiernym rozłożeniu ciężaru mebli, ludzi i sprzętów. Bez nich bezpośrednie układanie desek na betonie prowadzi do szybkiego zużycia materiału. Legary drewniane, najczęściej z sosny lub świerka, impregnuje się środkami ochronnymi przed grzybami i insektami. W nowoczesnych realizacjach łączą się z płytami OSB dla dodatkowej sztywności. Ich montaż pozwala na regulację wysokości, co ułatwia poziomowanie całej powierzchni.

Zobacz także: Płyta OSB na podłogę bez legarów – montaż i porady

Legary różnią się od krokwi, które stosuje się w dachach – tutaj skupiają się na poziomej stabilizacji podłogi. W podłogach podwieszanych legary kotwi się do ścian lub belek stropowych. Ich grubość i rozstaw determinują nośność, co projektanci obliczają na podstawie norm budowlanych. Dzięki nim podłoga zyskuje elastyczność, absorbując ruchy gruntu bez pękania.

Rodzaje legarów na podłogę

Legary drewniane dzielą się na lite, cięte z całego pnia, oraz klejone, składające się z kilku warstw sklejanych pod ciśnieniem. Lite oferują naturalną wytrzymałość, ale mogą mieć sęki wpływające na estetykę. Klejone zapewniają większą stabilność wymiarową, minimalizując wypaczenia pod wpływem wilgoci. Oba typy impregnuje się ciśnieniowo solami miedziowymi dla ochrony biologicznej. Wybór zależy od wilgotności otoczenia i oczekiwanej trwałości.

Inny podział dotyczy gatunków drewna: sosna i świerk dominują ze względu na dostępność i cenę, osiągając wytrzymałość na zginanie do 20 MPa. Modrzew i dąb stosuje się w miejscach narażonych na wilgoć, jak tarasy, dzięki naturalnej odporności. Legary z drewna iglastego suszy się do wilgotności poniżej 18%, co zapobiega skurczowi po montażu. W konstrukcjach zewnętrznych preferuje się drewno klasy C24 lub wyższej.

Legary modyfikowane chemicznie

Legary termicznie modyfikowane, jak te z modyfikacją Furfurol, zyskują odporność na grzyby bez toksycznych impregnatów. Metalowe legary z ocynkowanej stali pojawiają się w wilgotnych piwnicach, ale drewniane pozostają standardem w mieszkaniach. Hybrydowe rozwiązania łączą drewno z regulatorami wysokości dla precyzyjnego poziomowania. Każdy rodzaj dostosuj do specyfiki projektu, by uniknąć nadmiernych kosztów.

W podłogach panelowych legary z HDF pełnią rolę nośną pod cienkie warstwy wykończeniowe. Tradycyjne legary okrągłe frezuje się na krawędziach dla lepszego osadzenia desek. Różnorodność pozwala na dopasowanie do obciążeń statycznych i dynamicznych.

Wymiary legarów drewnianych podłogowych

Standardowe wymiary legarów podłogowych zaczynają się od 5x15 cm dla lekkich podłóg mieszkalnych o rozstawie 60 cm. Grubość 5 cm zapewnia minimalną sztywność, szerokość 15 cm – stabilne podparcie desek. Dla większych obciążeń, jak w pokojach dziennych, stosuje się 5x20 cm lub 7,5x22,5 cm. Normy PN-EN 338 określają klasy wytrzymałościowe, np. C18 dla sosny. Zawsze sprawdzaj wilgotność drewna poniżej 20% przed zakupem.

W podłogach na poddaszach legary 4x15 cm wystarczają przy lekkim użytkowaniu, ale wzmocnij je płytami pilśniowymi. Dla tarasów minimalna wysokość wynosi 4,5 cm, szerokość 14,5 cm z uwzględnieniem spadu. Dłuższe legary powyżej 4 m wymagają podparcia pośredniego, by uniknąć ugięcia powyżej L/300, gdzie L to długość przęsła.

Dostosowanie do desek

Przy deskach 25 mm grubości legary 5x18 cm dają optymalną sztywność. W konstrukcjach modułowych wymiary standaryzuje się pod 62 cm rozstawu. Precyzyjne pomiary zapobiegają skrzypieniu podłogi po latach.

Jak wybrać legary na podłogę?

Na początek oceń obciążenie pomieszczenia: dla sypialni wystarczy klasa C16, dla salonu C24 z wytrzymałością na zginanie 24 MPa. Sprawdź wilgotność drewna miernikiem – nie przekraczaj 18%. Wybierz impregnowane legary klasy A dla wnętrz, B dla tarasów. Porównaj przekrój do rozstawu: im gęstszy, tym cieńsze legary. Unikaj drewna z widocznymi pęknięciami lub sinizną.

• Określ długość legarów na podstawie szerokości pomieszczenia plus 2 cm luzu po bokach.
• Oblicz ilość: dzieląc powierzchnię na rozstaw razy szerokość legaru.
• Zweryfikuj certyfikat CE i klasę wilgotności.
• Dopasuj gatunek: sosna do suchych, modrzew do wilgotnych.
• Przetestuj prostoliniowość – odchylenie max 3 mm na metr.

Koszt legarów drewnianych oscyluje wokół 25-45 zł za metr bieżący, zależnie od klasy. Dla 50 m² podłogi z rozstawem 50 cm potrzeba około 100 mb. Zawsze kupuj z zapasem 10% na cięcia i błędy. W sklepach budowlanych szukaj paczkowanych legarów dla jednolitej jakości.

Analiza obciążeń

Normy Eurokod 5 podają minimalne wymiary dla ugięcia poniżej 2 mm pod punktowym obciążeniem 1 kN. Wybór zbyt cienkich legarów prowadzi do falistości podłogi.

Przygotowanie podłoża pod legary

Rozpocznij od oczyszczenia podłoża z gruzu i luźnych cząstek, by zapewnić stabilne oparcie. Wyrównaj betonową wylewkę lub grunt za pomocą lasera poziomującego – różnica wysokości nie powinna przekraczać 5 mm na 2 m. Zabezpiecz powierzchnię folią hydroizolacyjną o gramaturze 200 g/m², szczególnie w piwnicach. To chroni legary przed kapilarnym podciąganiem wilgoci. Następnie rozłóż warstwę izolacji termicznej, jak styropian EPS 100 o grubości 5-10 cm.

• Zmierz wilgotność podłoża higrometrem – max 3% dla betonu.
• Ułóż folię paroizolacyjną z zakładkami 20 cm, zaklejając taśmą.
• W miejscach styku ze ścianami dodaj taśmy uszczelniające.
• Na gruncie sypkim zastosuj podsypkę żwirową 15 cm z zagęszczeniem wibratorem.
• Oznacz linie montażu kredą lub sznurkiem napinanym.
• Sprawdź pionowość ścian kotwiącymi kołkami.

W starych budynkach usuń luźny tynk i wzmocnij podłoże siatką z włókna szklanego. Dla podłóg na legarach zewnętrznych ułóż bloczek betonowy co 1 m z płaszczem bitumicznym. Te kroki minimalizują ryzyko osiadania konstrukcji po roku użytkowania.

Na tarasach przygotuj spadek 1,5% odprowadzający wodę, układając legary na podkładkach regulowanych. Wilgotne podłoże osusz wentylatorami przemysłowymi przed impregnacją drewna.

Montaż legarów na podłodze krok po kroku

Zacznij od impregnacji legarów środkiem na bazie boranów, susząc je 48 godzin w przewiewnym miejscu. Ułóż pierwszy legar wzdłuż ściany z luzem 2 cm, kotwicząc kołkami rozporowymi co 60 cm. Sprawdź poziomowanie niwelatorem – koryguj podkładkami z tworzywa. Kolejne legary montuj równolegle, zachowując identyczny rozstaw za pomocą sznurka kierunkowego. W miejscach łączeń stosuj nakładki stalowe skręcane.

• Nacinaj końce legarów pod kątem 45° dla lepszego oparcia.
• Kotw do betonu kotwami chemicznymi o głębokości 10 cm co 1 m.
• Wzmacniaj środek legaru podpórkami z cegły w przęsłach powyżej 3 m.
• Ułóż taśmy antywibracyjne pod legarami dla ciszy.
• Po montażu sprawdź ugięcie obciążeniem próbnym 100 kg/m².
• Impregnuj widoczne krawędzie po układaniu.

Montaż na wieszakach

W podłogach podwieszanych przymocuj regulowane wieszaki do stropu co 60 cm, osadzając legary na klinach. To pozwala na swobodną wentylację i dostęp do instalacji. Czas montażu 50 m² to około 8-10 godzin dla dwóch osób. Unikaj bezpośredniego kontaktu z betonem bez izolacji.

W tarasach legary układaj na bloczkach 10x10x20 cm, z folią wodochronną pod spodem. Poziomuj co 50 cm, zapewniając luz 3 cm od gruntu.

Rozstaw legarów podłogowych

Optymalny rozstaw legarów wynosi 40-62 cm, zależnie od grubości desek i obciążeń. Dla desek 24 mm rozstaw 50 cm zapewnia ugięcie poniżej 1,5 mm. W pomieszczeniach o dużym natężeniu ruchu zmniejsz do 40 cm, zwiększając nośność do 4 kN/m². Normy zalecają maksymalnie 80 cm dla lekkich poddaszy. Zawsze oblicz na podstawie tabel Eurokodu 5.

Wykres pokazuje zależność rozstawu od grubości desek.

• Dla podłóg mieszkalnych: 45-55 cm przy legarach 5x20 cm.
• Na tarasach: 40 cm dla bezpieczeństwa.
• Pod panele OSB: max 62 cm z legarami 7x22 cm.
• Dostosuj do kierunków desek – prostopadle do legarów.
• Użyj szablonu z listewek do precyzji.

W wilgotnych warunkach zmniejsz rozstaw o 10%, by kompensować osłabienie drewna. Testuj stabilność przechodząc po konstrukcji przed układaniem desek. To gwarantuje płaską i cichą podłogę na dekady.

Często zadawane pytania o legary na podłogę

• Co to są legary na podłogę?

  Legary to drewniane lub metalowe belki nośne służące jako podstawa podłogi. Umożliwiają wentylację, izolację termiczną i podniesienie konstrukcji nad podłożem, co zapobiega wilgoci i odkształceniom.

• Jakie wymiary legarów wybrać do podłogi mieszkalnej?

  Minimalny przekrój legarów to 5x15 cm, dostosowany do rozstawu i obciążenia. Dla podłóg mieszkalnych rozstaw 40-60 cm zapewnia optymalną nośność i ekonomię materiałów.

• Jaki rozstaw legarów jest zalecany?

  Rozstaw legarów wynosi zazwyczaj 40-60 cm, w zależności od grubości desek podłogowych i oczekiwanego obciążenia. Na poddaszu lub tarasie dostosuj do specyfiki, np. 62 cm pod panele.

• Jak montować legary na podłogę?

  Przed montażem zaimpregnuj drewno, wyrównaj podłoże i zapewnij luz 2-3 cm od gruntu dla wentylacji. Kotwuj co 1-2 m kotwami chemicznymi lub mechanicznymi; na tarasie używaj bloczków betonowych ze spadkiem 1-2%.