W jakiej temperaturze schnie klej do szyb? Praktyczny przewodnik 2025

Redakcja 2025-05-15 17:09 | Udostępnij:

Zastanawialiście się kiedyś, dlaczego wymiana szyby w samochodzie nie jest kwestią "chapsu", tylko wymaga odczekania? Kluczem jest czas schnięcia kleju do szyb, który nie jest wcale stałą wartością. Od czego to zależy? Głównie od temperatury otoczenia, ale także od wilgotności powietrza.

W jakiej temperaturze schnie klej do szyb

Wyobraźmy sobie sytuację, że pękła nam szyba – nie ma nic bardziej irytującego, prawda? Nowa, lśniąca szyba jest już na miejscu, ale pośpiech w tym przypadku to naprawdę kiepski doradca. To trochę jak z wypiekami – choć chlebek pachnie cudownie tuż po wyjęciu z pieca, krojenie go od razu skończy się miazgą. Podobnie jest z klejem. Musi po prostu "dojść do siebie".

Przecież nie mówimy o byle jakim kleju, który można kupić w każdym kiosku. Poliuretanowy klej do wklejania szyb samochodowych to prawdziwy heros wśród spoiw. Musi wykazać się niezwykłą wytrzymałością, elastycznością, a do tego być niewzruszonym na kaprysy pogody. Jest on stworzony do aplikacji na zimno i charakteryzuje się ogromną lepkością, co gwarantuje, że szyba nie drgnie nawet o milimetr.

To właśnie ta specyfika kleju poliuretanowego sprawia, że nie powoduje korozji karoserii, a co najważniejsze – nie starzeje się. Jego magia polega na tym, że staje się elastycznym elastomerem w kontakcie z wilgocią zawartą w powietrzu. To właśnie ta reakcja chemiczna uruchamia proces utwardzania.

Zobacz także: Czy klejem do płytek wyrównasz posadzkę?

Analiza wpływu warunków na czas schnięcia

Dane zebrane z licznych testów jasno pokazują zależność między temperaturą i wilgotnością a szybkością utwardzania kleju do szyb. Optymalne warunki to komfortowe dla kleju plus 25°C i 50% wilgotności względnej.

Temperatura Wilgotność Czas kożuszenia Uwagi
+25°C 50% RH ~50 minut Optymalne warunki
+5°C do +15°C Dowolna Czas utwardzania x 2 Niskie temperatury wydłużają proces

Jak widać, obniżenie temperatury nawet do plus 15°C może wydłużyć czas utwardzania dwukrotnie. A co dopiero w okolicach zera? Wtedy cierpliwość jest na wagę złota, a profesjonaliści muszą uzbroić się w specjalne lampy podczerwieni lub podgrzewane nadmuchy, aby przyspieszyć proces i zagwarantować bezpieczeństwo.

To trochę jak gotowanie na wolnym ogniu – w niższych temperaturach proces wymaga znacznie więcej czasu i delikatniejszego podejścia. Dla laika to po prostu wydłużenie czekania na auto, ale dla profesjonalnego warsztatu to wyzwanie, które wymaga precyzji i doświadczenia. Dlatego tak ważne jest, aby po wymianie szyby stosować się do zaleceń serwisu.

Zobacz także: Czy Smarować Płytki Klejem? Poradnik 2025

Wpływ temperatury i wilgotności na czas schnięcia kleju

Gdy patrzymy na proces schnięcia poliuretanowego kleju do wklejania szyb samochodowych, temperatura i wilgotność nie są jedynie "dodatkami" do równania; to główni dyrygenci tego skomplikowanego chemicznego koncertu. Ich wpływ jest na tyle fundamentalny, że ignorowanie tych czynników grozi poważnymi konsekwencjami, od opóźnienia wyjazdu z warsztatu po – co gorsza –compromitację integralności połączenia, a tym samym bezpieczeństwa pasażerów.

W temperaturze pokojowej, oscylującej wokół 20-25°C przy umiarkowanej wilgotności (około 50%), klej utwardza się w sposób przewidywalny i relatywnie szybki. Producenci klejów często podają czas kożuszenia w tych właśnie warunkach jako punkt odniesienia. To wtedy klej zaczyna tworzyć powierzchniową, suchą warstwę, sygnał, że proces utwardzania ruszył pełną parą.

Co dzieje się, gdy temperatura spada? Gdy słupki rtęci lecą w dół, reakcja chemiczna zachodząca w kleju znacząco zwalnia. Myśl o tym jak o zmarzniętych palcach – pracują wolniej i mniej precyzyjnie. W temperaturach rzędu +5°C do +15°C czas utwardzania może wydłużyć się dwukrotnie, a nawet trzykrotnie w przypadku niektórych specyficznych formulacji klejów. To oznacza, że zamiast kilku godzin, na pełne utwardzenie kleju potrzebnych może być kilkanaście, a nawet dwadzieścia kilka godzin.

Wilgotność powietrza odgrywa równie istotną rolę. Poliuretanowe kleje do szyb reagują z wilgocią, co jest kluczowym etapem ich utwardzania. Zbyt niska wilgotność może spowolnić ten proces, podczas gdy zbyt wysoka wilgotność w połączeniu z niską temperaturą może stworzyć niekorzystne warunki. W skrajnych przypadkach, ekstremalnie niskie temperatury i wilgotność mogą całkowicie zahamować reakcję chemiczną, prowadząc do częściowego lub nawet całkowitego braku utwardzenia kleju. To scenariusz, którego każdy profesjonalista chciałby uniknąć za wszelką cenę.

Wyobraźmy sobie to na przykładzie. Warsztat pracuje przy -5°C i niskiej wilgotności, a fachowiec liczy na standardowy czas utwardzania. Klej nałożył poprawnie, docisnął szybę jak należy. Ale po kilku godzinach okazuje się, że szyba wciąż ma tendencję do lekkiego ruszania się. Klej nie jest jeszcze wystarczająco twardy, by utrzymać jej pozycję i zapewnić sztywność konstrukcji nadwozia. W takiej sytuacji przyspieszanie wyjazdu samochodu byłoby nieodpowiedzialne.

Profesjonalne warsztaty stosują specjalne protokoły postępowania w niskich temperaturach. Należą do nich ogrzewanie samochodu lub szyby za pomocą lamp na podczerwień lub przenośnych grzejników. Stwarzają w ten sposób lokalnie optymalne warunki dla kleju, minimalizując wpływ zimnego otoczenia. Innym rozwiązaniem są specjalistyczne kleje przyspieszone, które mają w swoim składzie katalizatory umożliwiające szybsze utwardzanie w niższych temperaturach. Ich zastosowanie może znacząco skrócić czas oczekiwania.

Kontrolowanie warunków otoczenia to klucz do sukcesu przy wklejaniu szyb. Dobry warsztat monitoruje temperaturę i wilgotność w swoim pomieszczeniu roboczym, zwłaszcza w okresach przejściowych – jesienią i wiosną, gdy warunki potrafią zmieniać się diametralnie w ciągu kilku godzin. To nie jest "lanie wody", to twarde zasady chemii materiałów.

Dodatkowo, wilgotność nie tylko wpływa na szybkość utwardzania, ale także na właściwości samego kleju. Zbyt duża wilgotność na powierzchni styku (na przykład niewysuszone podszybie po umyciu samochodu) może prowadzić do powstawania pęcherzyków w masie klejowej podczas procesu utwardzania. Te pęcherzyki osłabiają spoinę i mogą stać się punktami inicjacji uszkodzeń w przyszłości. Dlatego profesjonaliści kładą tak duży nacisk na odpowiednie przygotowanie powierzchni i dokładne jej odtłuszczenie i osuszenie przed nałożeniem kleju.

Podsumowując, czas schnięcia kleju do szyb samochodowych to nie arbitralna liczba, ale funkcja temperatury i wilgotności. Zrozumienie tej zależności jest kluczowe dla zapewnienia trwałego, bezpiecznego i prawidłowego połączenia. Wszelkie próby przyspieszania procesu "na siłę" bez odpowiedniego kontrolowania warunków są ryzykowne i mogą prowadzić do problemów, których uniknięcie jest przecież głównym celem prawidłowej wymiany szyby.

Warto dodać, że różne typy klejów poliuretanowych mogą mieć nieco odmienne charakterystyki utwardzania. Kleje o standardowym czasie utwardzania są ekonomicznym wyborem do pracy w optymalnych warunkach. Kleje przyspieszone są droższe, ale niezastąpione, gdy zależy nam na minimalizacji przestoju samochodu, zwłaszcza w chłodniejszych miesiącach lub w przypadku floty samochodów wymagających szybkiego powrotu do ruchu.

Podczas wybierania kleju i planowania wymiany szyby, doświadczony fachowiec zawsze bierze pod uwagę aktualne warunki atmosferyczne oraz dostępność odpowiedniego sprzętu do kontrolowania temperatury i wilgotności. To świadczy o profesjonalnym podejściu i dbałości o najwyższą jakość usługi. Nie wystarczy po prostu wcisnąć szybę i liczyć na to, że jakoś się "zrobi". Proces musi być precyzyjnie zaplanowany i wykonany zgodnie z zaleceniami producenta kleju oraz specyfikacją techniczną pojazdu.

Zdarza się, że kierowcy bagatelizują kwestię czasu utwardzania kleju i nalegają na natychmiastowe odebranie samochodu. Profesjonalny warsztat nigdy nie powinien się na to zgadzać, jasno tłumacząc, jakie ryzyko wiąże się z przedwczesnym obciążeniem świeżo wklejonej szyby. To nie złośliwość, a troska o bezpieczeństwo klienta. Czasami najlepszą radą jest "poczekać, a zyskać bezpieczeństwo".

Ostatecznie, zrozumienie w jakiej temperaturze schnie klej do szyb i wpływu wilgotności na ten proces jest esencjonalne zarówno dla fachowców, jak i dla kierowców. Ta wiedza pozwala podejmować świadome decyzje i zapewnia, że wymiana szyby nie jest jedynie estetycznym zabiegiem, ale przede wszystkim gwarancją bezpieczeństwa na drodze. Pamiętajmy, że szyba w samochodzie pełni ważną funkcję konstrukcyjną i w przypadku zderzenia musi pozostać na swoim miejscu, by prawidłowo zadziałały systemy bezpieczeństwa, takie jak poduszki powietrzne.

Co oznacza czas kożuszenia kleju do szyb?

Czas kożuszenia to jeden z kluczowych parametrów opisujących właściwości kleju poliuretanowego do wklejania szyb samochodowych. To nic innego jak okres od momentu nałożenia kleju do chwili, gdy na jego powierzchni utworzy się cienka, sucha i nieprzylepna warstwa, czyli "kożuszek". Ten moment jest istotny, ponieważ sygnalizuje rozpoczęcie właściwego procesu utwardzania całej masy klejowej.

Wyobraźmy sobie to jak skóra tworząca się na powierzchni gorącego budyniu. Początkowo budyń jest jednorodny, ale z czasem, gdy stygnie, na jego wierzchu pojawia się twarda, elastyczna warstwa. Podobnie jest z klejem. Kożuszek chroni niezastygłą masę klejową przed zanieczyszczeniami i w pewnym sensie "uszczelnia" połączenie od zewnętrznej strony, zanim cała spoina uzyska pełną wytrzymałość.

Typowe dane dla kleju do szyb oznaczają czas kożuszenia wynoszący około 50 minut w standardowych warunkach laboratoryjnych (+25°C i 50% wilgotności względnej). Oznacza to, że w tych idealnych warunkach, po mniej więcej trzech kwadransach od nałożenia, dotknięcie powierzchni kleju nie spowoduje jego rozmazania czy przylepiania się drobinek kurzu. Ale uwaga, ten parametr dotyczy tylko powierzchni! Wewnątrz masy klejowej proces utwardzania wciąż trwa, i to znacznie dłużej.

Czas kożuszenia jest ważny dla procesu montażu. Montażysta ma określony czas na umieszczenie szyby w prawidłowej pozycji na warstwie kleju i jej dokładne dociśnięcie. Po przekroczeniu czasu kożuszenia, na powierzchni kleju pojawia się wspomniany "kożuszek", który utrudnia prawidłowe osadzenie szyby i jej dopasowanie. Próba przesunięcia szyby po tym czasie może prowadzić do uszkodzenia warstwy kleju i osłabienia spoiny. Dlatego praca z klejem musi być sprawna i precyzyjna.

W praktyce warsztatowej, doświadczeni fachowcy często testują czas kożuszenia w realnych warunkach pracy. Na kawałku papieru lub innej niepotrzebnej powierzchni aplikują próbkę kleju i sprawdzają palcem lub cienkim narzędziem, kiedy utworzy się powierzchniowa, nieklejąca warstwa. To pozwala im precyzyjnie zaplanować czas potrzebny na przygotowanie powierzchni, nałożenie kleju i finalny montaż szyby.

Wpływ temperatury i wilgotności na czas kożuszenia jest bezpośredni. W niższych temperaturach, gdy reakcja chemiczna zwalnia, czas kożuszenia ulega wydłużeniu. W gorące dni, przy wysokiej wilgotności, proces kożuszenia może przebiegać szybciej niż podają dane laboratoryjne. Dlatego tak ważne jest, aby mieć świadomość aktualnych warunków atmosferycznych w warsztacie.

Szybkość kożuszenia jest wskaźnikiem szybkości początkowego etapu utwardzania, ale nie należy mylić tego z pełnym czasem utwardzania, czyli momentem, w którym klej osiąga pełną wytrzymałość mechaniczną. Kożuszek powstaje dość szybko, ale struktura całej spoiny wymaga znacznie więcej czasu na zbudowanie odpowiedniej siły i elastyczności. To jak budowa mostu – można postawić pierwsze podpory relatywnie szybko, ale sama konstrukcja i jej wzmocnienie zajmuje o wiele więcej czasu.

Zastosowanie klejów o różnych czasach kożuszenia zależy od specyfiki pracy. Kleje z krótkim czasem kożuszenia (szybciej tworzące kożuszek) wymagają szybkiego montażu, ale pozwalają na wcześniejsze rozpoczęcie kolejnych etapów prac. Kleje z dłuższym czasem kożuszenia dają więcej czasu na precyzyjne dopasowanie szyby, co jest szczególnie pomocne przy większych lub nietypowych szybach, gdzie proces montażu może być bardziej skomplikowany.

Niewłaściwy czas kożuszenia (np. klej zaczął kożuszyć zbyt szybko z powodu wysokiej temperatury) może prowadzić do błędów montażowych, takich jak niewłaściwe usadowienie szyby, pozostawienie szczelin, czy nawet osłabienie połączenia. To może skutkować przeciekaniem wody, zwiększonym hałasem podczas jazdy, a w najgorszym wypadku, osłabieniem struktury samochodu w przypadku zderzenia.

Profesjonaliści zwracają szczególną uwagę na to, aby nie uszkodzić kożuszka podczas montażu. Zarysowania czy przetarcia na tej początkowej warstwie ochronnej mogą spowodować, że w tych miejscach klej będzie utwardzał się nierównomiernie, co również może osłabić spoinę. To detale, które mają ogromne znaczenie dla jakości wykonanej pracy i bezpieczeństwa użytkowników pojazdu.

Rozumiejąc co oznacza czas kożuszenia i jak wpływa na niego temperatura i wilgotność, zyskujemy lepsze pojęcie o złożoności procesu wymiany szyby. To nie tylko proste "przyklejenie" szyby, ale precyzyjna operacja chemiczna, która wymaga odpowiednich warunków i doświadczenia. To trochę jak chirurgiczne zszywanie rany – liczy się precyzja, odpowiednie materiały i optymalne warunki gojenia.

Dla laika, informacja o czasie kożuszenia może wydawać się czysto technicznym detalem. Jednak dla profesjonalnego montażysty szyb to jeden z najważniejszych parametrów, który decyduje o powodzeniu całej operacji. To pozwala mu planować swoje działania, wybrać odpowiedni produkt do aktualnych warunków i zapewnić, że wykonana praca będzie spełniać najwyższe standardy jakości i bezpieczeństwa.

Warto też pamiętać, że czas kożuszenia jest podawany przez producenta kleju i odnosi się do konkretnej formulacji produktu. Różne kleje, nawet pochodzące od tego samego producenta, mogą mieć odmienne czasy kożuszenia. Zawsze należy zapoznać się z instrukcją techniczną danego kleju przed rozpoczęciem pracy.

Podsumowując, czas kożuszenia kleju do szyb to moment, w którym na powierzchni spoiny tworzy się "kożuszek". To wskaźnik rozpoczęcia utwardzania, ale nie oznacza pełnej wytrzymałości kleju. Parametr ten jest zależny od temperatury i wilgotności, a jego znajomość jest kluczowa dla prawidłowego przebiegu procesu montażu szyby samochodowej, wpływając bezpośrednio na czas schnięcia kleju do szyb i końcową trwałość połączenia.

Pamiętajmy, że każdy producent może podawać nieco inne wartości, ale generalna zasada pozostaje ta sama: temperatura i wilgotność mają bezpośredni wpływ na czas kożuszenia. Im niższa temperatura, tym dłuższy czas kożuszenia, co daje więcej czasu na montaż, ale wydłuża cały proces. I na odwrót – wysoka temperatura przyspiesza kożuszenie, skracając czas na precyzyjne dopasowanie szyby.

Czas gotowości do jazdy po wymianie szyby – temperatura i poduszki powietrzne

Pytanie "Kiedy mogę odjechać?" po wymianie szyby jest chyba najczęściej zadawanym pytaniem przez klientów w warsztacie. Odpowiedź nie jest jednoznaczna i zależy od kilku czynników, z czego najważniejsze to: w jakiej temperaturze schnie klej do szyb, rodzaj zastosowanego kleju oraz obecność systemów bezpieczeństwa, takich jak poduszki powietrzne.

Standardowy czas gotowości do jazdy, podawany przez producentów klejów, zakłada zazwyczaj optymalne warunki utwardzania. Przykładowo, dla wielu poliuretanowych klejów do szyb samochodowych, czas gotowości do jazdy z nowo wklejoną szybą to 6 godzin dla pojazdów z poduszkami powietrznymi i 3 godziny dla pojazdów bez systemów poduszek powietrznych, przy temperaturze +23°C i 50% wilgotności. Dlaczego taka różnica i co ma do tego poduszka powietrzna?

Poduszka powietrzna umieszczona w desce rozdzielczej (tzw. poduszka pasażera) w momencie aktywacji podczas zderzenia wybucha z ogromną siłą. Energia wybuchu jest częściowo absorbowana przez szybę przednią, która w tym momencie staje się integralnym elementem systemu bezpieczeństwa. Musi pozostać na swoim miejscu i nie ulec wyrwaniu. Klej, którym jest wklejona szyba, pełni rolę kluczowego spoiwa zapewniającego tę integralność.

Jeśli klej nie jest w pełni utwardzony, jego wytrzymałość jest niewystarczająca, aby wytrzymać siły towarzyszące aktywacji poduszki powietrznej. W skrajnych przypadkach, niedostatecznie utwardzony klej może doprowadzić do wyrwania szyby podczas zderzenia, co z kolei może uniemożliwić prawidłowe działanie poduszki powietrznej i stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia lub życia pasażerów. Dlatego właśnie w samochodach wyposażonych w poduszki powietrzne wymagany jest dłuższy czas oczekiwania przed dopuszczeniem ich do ruchu.

Powróćmy do wpływu temperatury. Jak już wspomniano, niskie temperatury znacząco wydłużają czas utwardzania kleju. Jeśli wymiana szyby odbywała się w temperaturze +10°C, czas potrzebny na osiągnięcie pełnej wytrzymałości kleju, w tym również siły niezbędnej do utrzymania szyby podczas aktywacji poduszek powietrznych, będzie znacznie dłuższy niż w optymalnych warunkach. W takim przypadku, standardowe 6 godzin gotowości do jazdy dla pojazdów z poduszkami może okazać się niewystarczające. W skrajnych przypadkach, gdy temperatura spadnie poniżej 5°C, zalecane jest nawet podwojenie lub potrojenie standardowego czasu gotowości do jazdy.

Profesjonalne warsztaty samochodowe dysponują często specjalistycznymi klejami, tak zwanymi klejami szybkoutwardzalnymi. Są to produkty, które dzięki specjalnym dodatkom chemicznym osiągają wymaganą wytrzymałość znacznie szybciej niż standardowe kleje. Użycie kleju szybkoutwardzalnego w połączeniu z podgrzewaniem miejsca aplikacji kleju pozwala skrócić czas gotowości do jazdy do minimum, często nawet do jednej godziny w przypadku pojazdów bez poduszek powietrznych i dwóch, trzech godzin w przypadku samochodów z systemami poduszek. Ich stosowanie jest szczególnie popularne w usługach mobilnych lub w sytuacjach, gdy klient pilnie potrzebuje samochodu.

Podczas odbioru samochodu po wymianie szyby, należy zawsze zapytać mechanika o zalecany czas oczekiwania przed rozpoczęciem normalnej eksploatacji pojazdu, zwłaszcza jazdy z wyższymi prędkościami. Fachowiec, znając temperaturę panującą w warsztacie, rodzaj zastosowanego kleju i to, czy samochód posiada poduszki powietrzne, będzie w stanie udzielić precyzyjnych wskazówek. Należy bezwzględnie ich przestrzegać, nawet jeśli wydają się nam "na wyrost". Lepsze to niż ryzykować osłabienie spoiny i narażać siebie i pasażerów na niebezpieczeństwo.

Warto pamiętać, że przez pierwszy czas po wklejeniu szyby (zwykle 24 godziny) należy unikać mycia samochodu myjnią ciśnieniową, a także parkowania pojazdu pod dużym kątem (np. na bardzo stromej rampie). Nadmierne obciążenia mechaniczne i silne strumienie wody mogą negatywnie wpłynąć na świeżą spoinę klejową, która wciąż nabiera pełnej wytrzymałości.

Czas gotowości do jazdy to nie fanaberia warsztatów czy producentów klejów. To rygorystycznie określony parametr, który uwzględnia złożone procesy chemiczne zachodzące podczas utwardzania kleju oraz rolę szyby w konstrukcji bezpieczeństwa samochodu. Bagatelizowanie go może mieć fatalne konsekwencje, których nikt by sobie nie życzył. Czasami po prostu trzeba dać sobie i klejowi "czas na oddech".

Dla przykładu, pomyślmy o procesie cementowania złamanej nogi. Gips utwardza się w określonym czasie i przez ten czas nie wolno obciążać złamanej kończyny. Próba stania na świeżo zacementowanej nodze skończyłaby się katastrofą. Podobnie jest z klejem do szyb – jego utwardzanie to proces, który wymaga czasu i spokoju, zanim spoina uzyska pełną nośność i sztywność.

Informacja o tym, w jakiej temperaturze schnie klej do szyb i jak wpływa to na czas gotowości do jazdy, powinna być integralną częścią wiedzy każdego kierowcy, a tym bardziej każdego profesjonalisty zajmującego się wklejaniem szyb. To nie tylko wiedza techniczna, to wiedza o bezpieczeństwie, które w przypadku motoryzacji jest wartością absolutną i bezcenną.

Q&A

  • W jakiej temperaturze schnie klej do szyb najszybciej?

    Klej do szyb schnie najszybciej w temperaturze około +25°C i przy wilgotności względnej 50%. To warunki, w których reakcja chemiczna utwardzania kleju przebiega w optymalnym tempie.

  • Czy niska temperatura wydłuża czas schnięcia kleju do szyb?

    Tak, zdecydowanie. Niska temperatura spowalnia proces utwardzania kleju poliuretanowego. W temperaturach od +5°C do +15°C czas utwardzania kleju może być nawet dwukrotnie dłuższy niż w optymalnych warunkach.

  • Ile czasu zajmuje czas kożuszenia kleju do szyb w standardowych warunkach?

    W standardowych warunkach (około +25°C i 50% wilgotności) czas kożuszenia kleju do szyb wynosi około 50 minut. Jest to czas, po którym na powierzchni kleju tworzy się nieklejąca warstwa ochronna.

  • Jaki jest standardowy czas gotowości do jazdy po wymianie szyby w samochodzie z poduszkami powietrznymi?

    W przypadku pojazdów z poduszkami powietrznymi, standardowy czas gotowości do jazdy po wymianie szyby wynosi zazwyczaj około 6 godzin, przy założeniu optymalnych warunków temperaturowych i wilgotnościowych.

  • Dlaczego obecność poduszek powietrznych wpływa na czas gotowości do jazdy po wymianie szyby?

    Szyba w samochodzie pełni rolę konstrukcyjną i w przypadku aktywacji poduszek powietrznych musi pozostać na swoim miejscu, by systemy bezpieczeństwa zadziałały prawidłowo. Niewystarczająco utwardzony klej może nie wytrzymać sił towarzyszących aktywacji poduszki, dlatego wymagany jest dłuższy czas na osiągnięcie pełnej wytrzymałości spoiny.