Co może stać na klatce schodowej? Przepisy ppoż. i kary

Na klatce schodowej nie może stać nic palnego ani nic, co zmniejsza szerokość lub wysokość przejścia poniżej wymaganych wartości. W praktyce oznacza to, że rower, wózek, hulajnoga, szafka na buty, meble i kartony nie powinny tam stać wcale. Bez zastrzeżeń zwykle przyjmuje się tylko wycieraczkę tuż przed drzwiami i elementy stałego wyposażenia budynku. O drobiazgach, takich jak niewielka doniczka, decyduje regulamin wspólnoty lub spółdzielni, i tylko wtedy, gdy nie utrudniają ruchu.

• Co mówią przepisy o przedmiotach na klatce schodowej?
• Co można postawić na klatce schodowej?
• Czego nie można zostawić na klatce schodowej?
• Czy na klatce schodowej może stać szafka?
• Dlaczego klatka schodowa musi być wolna od przedmiotów?
• Jakie kary grożą za rzeczy na klatce schodowej?
• Kto odpowiada za porządek na klatce schodowej?
• Gdzie zgłosić trzymanie rzeczy na klatce schodowej?
• Gdzie trzymać rower, wózek i inne rzeczy zamiast na klatce?
• Lista kontrolna: czy ten przedmiot może zostać na klatce?

Poniżej znajdziesz przepisy, które o tym przesądzają, ocenę najczęściej spotykanych przedmiotów, kary, zasady odpowiedzialności wspólnoty oraz sposób zgłoszenia zastawionej klatki.

Co mówią przepisy o przedmiotach na klatce schodowej?

Zakaz wynika z § 4 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia MSWiA z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Przepis zabrania składowania materiałów palnych na drogach komunikacji ogólnej służących ewakuacji oraz umieszczania na nich przedmiotów, które zmniejszają ich szerokość albo wysokość poniżej wartości wymaganych przepisami techniczno-budowlanymi. Tak ten przepis przywołuje wyjaśnienie Komendy Głównej PSP o rowerach na klatce schodowej. Wymagane wymiary dróg ewakuacyjnych określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Komenda Główna PSP podkreśla też zasadę ogólną: drogi komunikacji ogólnej nie służą do przechowywania przedmiotów, które nie są ich stałym wyposażeniem. Użytkowanie budynku zgodnie z przeznaczeniem reguluje Prawo budowlane, a jego egzekwowanie należy do organów nadzoru budowlanego.

Materiały niebezpieczne pożarowo: zakaz bez wyjątków

Osobny przepis tego samego rozporządzenia (§ 7 ust. 2) wprost zabrania przechowywania materiałów niebezpiecznych pożarowo w obrębie klatek schodowych i korytarzy, a także w piwnicach, na strychach, balkonach i w innych pomieszczeniach ogólnie dostępnych. Należą do nich m.in. gazy palne, ciecze palne o temperaturze zapłonu poniżej 55°C, materiały wybuchowe i wyroby pirotechniczne, co w praktyce obejmuje benzynę, naftę, rozpuszczalniki, fajerwerki, race i butle z gazem. Pełną definicję i omówienie podaje opracowanie kancelarii o przechowywaniu rzeczy na klatce i w piwnicy.

Prawo cywilne i regulamin wspólnoty

Klatka schodowa i korytarz są częścią nieruchomości wspólnej. Art. 206 Kodeksu cywilnego pozwala każdemu współwłaścicielowi korzystać z rzeczy wspólnej tylko w zakresie, który da się pogodzić z korzystaniem z niej przez pozostałych. Art. 13 ust. 1 ustawy o własności lokali nakłada na właściciela lokalu obowiązek przestrzegania porządku domowego i korzystania z nieruchomości wspólnej w sposób nieutrudniający tego innym. Do tego dochodzi regulamin porządku domowego, który może wprost zakazywać stawiania czegokolwiek na korytarzach i półpiętrach.

Co można postawić na klatce schodowej?

Bez ryzyka sporu można zostawić wycieraczkę leżącą bezpośrednio przed drzwiami, a poza tym tylko to, co jest stałym wyposażeniem budynku zamontowanym przez zarządcę. Wszystko inne trzeba ocenić według trzech pytań: czy przedmiot jest palny, czy zwęża przejście i co mówi regulamin budynku.

Wycieraczkę jako powszechnie akceptowany wyjątek wskazuje poradnik Gratki o meblach na klatce schodowej. Ten sam tekst zaznacza, że doniczki i małe szafki traktuje się jak elementy wystroju wnętrz, a tych nie wolno ustawiać tak, by zmniejszały wymaganą szerokość drogi ewakuacyjnej.

Czy mogę postawić kwiatka na klatce schodowej?

Tylko jeśli regulamin wspólnoty lub spółdzielni na to pozwala, a doniczka jest niewielka, stabilna i nie zwęża przejścia. Niektóre regulaminy dopuszczają takie rozwiązanie, inne wprost zakazują donic i ozdób. Granica między małym kwiatkiem a przeszkodą jest płynna: w zadymionej klatce nawet niska donica przy schodach może spowodować potknięcie. Doniczka na parapecie półpiętra, która nie wystaje w przejście, budzi mniej zastrzeżeń niż donica na podłodze przy biegu schodów, ale o ostatecznej ocenie decyduje zarządca i regulamin.

Czy można zostawiać buty przed drzwiami?

Lepiej tego nie robić. Buty nie blokują przejścia tak jak rower czy wózek, ale są typową przyczyną potknięć w ciemności i w panice, a przepisy wymagają, by droga ewakuacyjna była wolna od przeszkód. Kilka par butów przy każdych drzwiach na piętrze realnie zwęża korytarz, dlatego wiele regulaminów obejmuje je zakazem.

Czego nie można zostawić na klatce schodowej?

Nie wolno zostawiać przedmiotów palnych ani takich, które zwężają przejście, a materiałów niebezpiecznych pożarowo nie wolno tam trzymać w żadnej ilości. Najczęstsze problemy to rowery, hulajnogi, wózki dziecięce, szafki na buty, stare meble, kartony i worki, sprzęt sportowy, donice oraz sprzęt AGD odstawiony do wyniesienia, co potwierdza zestawienie dom.wp.pl o rzeczach zagrożonych mandatem.

Rower jest najczęstszym przedmiotem sporów. Komenda Główna PSP wskazuje, że ze względu na palne elementy może stanowić zagrożenie pożarowe i utrudniać ewakuację oraz działania ratowniczo-gaśnicze. Szczegóły konsekwencji opisujemy w tekście o tym, jaki grozi mandat za rower na klatce schodowej. Podobnie jest z wózkiem, który rano pozwala szybko wyjść z dzieckiem, ale w nocy staje się przeszkodą w ciemnym korytarzu. Jeśli to Twój przypadek, sprawdź, czy można trzymać wózek na klatce schodowej i jakie są rozwiązania zastępcze.

Czy na klatce schodowej może stać szafka?

Nie. Szafka na buty, komoda, regał czy fotel łamią oba zakazy naraz: są materiałem palnym i trwale zmniejszają szerokość drogi ewakuacyjnej. Dotyczy to także małych szafek, bo przepisy nie określają, jak duża przeszkoda jest dopuszczalna, liczy się to, czy utrudnia przejście i ewakuację.

Meble, kartony i elementy wyposażenia z tworzyw sztucznych w razie pożaru zwiększają zagrożenie i wytwarzają niebezpieczny dym, na co zwraca uwagę artykuł Faktu o przechowywaniu rzeczy na klatce. Dym pojawia się dokładnie tam, którędy ludzie mają uciekać. Jeśli meble lub kartony stoją na klatce tylko w czasie przeprowadzki czy prac w mieszkaniu, zobacz, jak rozwiązać problem opisany w artykule remont mieszkania a bałagan na klatce schodowej.

Dlaczego klatka schodowa musi być wolna od przedmiotów?

Klatka schodowa to droga ewakuacyjna: podczas pożaru jest jedyną drogą ucieczki dla mieszkańców i drogą dojścia dla strażaków. Każdy przedmiot, który na co dzień wydaje się niegroźny, w dymie i przy zerowej widoczności staje się przeszkodą.

• Mieszkańcy schodzą po omacku i w pośpiechu, więc potykają się o drobne rzeczy, a większe zwężają przejście.
• Strażacy wchodzą pod prąd, z aparatami powietrznymi, wężami i ciężkim sprzętem, a zastawione przejście spowalnia dotarcie do źródła ognia i osób poszkodowanych.
• Ratownicy medyczni muszą znieść chorego na noszach; wózek lub szafka na półpiętrze może to uniemożliwić, także bez żadnego pożaru.
• Materiały palne na klatce to dodatkowe obciążenie ogniowe: przyspieszają rozprzestrzenianie się ognia i ilość toksycznego dymu.

Jakie kary grożą za rzeczy na klatce schodowej?

Składowanie materiałów palnych na drogach ewakuacyjnych lub zwężanie ich przedmiotami to wykroczenie z art. 82 § 1 pkt 7 Kodeksu wykroczeń, zagrożone karą aresztu, grzywny albo nagany. Grzywna za wykroczenie wynosi, zgodnie z art. 24 § 1 Kodeksu wykroczeń, od 20 do 5000 zł, przy czym w postępowaniu mandatowym kwoty są niższe, a najwyższe grzywny orzeka sąd.

W praktyce mandat za rzeczy na klatce opisywany jest jako kwota do kilkuset złotych, a grzywna sądowa może sięgać kilku tysięcy. Jeśli zastawione przejście utrudni akcję ratunkową, w grę wchodzi również art. 172 Kodeksu karnego: przeszkadzanie działaniu mającemu zapobiec niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia wielu osób jest zagrożone karą od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności. Przepisy o wysokości kar bywają nowelizowane, dlatego przed powołaniem się na konkretną kwotę sprawdź aktualny tekst ustawy.

Kto dostaje karę: mieszkaniec czy wspólnota?

To zależy od rodzaju sankcji. Mandat trafia do konkretnej osoby fizycznej, której można przypisać naruszenie, a decyzja administracyjna i grzywna w celu przymuszenia do wspólnoty jako właściciela lub zarządcy obiektu. Rozróżnienie to dokładnie opisuje analiza zarządcy INVE o karach dla wspólnot.

Grzywna nałożona na wspólnotę jest kosztem nieruchomości wspólnej, więc płacą ją wszyscy właściciele proporcjonalnie do udziałów, także ci, którzy niczego na klatce nie zostawili. Wspólnota może potem dochodzić zwrotu od osoby, która mimo wezwań nie usunęła swoich rzeczy, ale potrzebuje dowodów:

• zdjęć z datą, pokazujących konkretną rzecz w konkretnym miejscu,
• imiennego wezwania do usunięcia z terminem, doręczonego w sposób możliwy do wykazania,
• protokołu kontroli wskazującego, czego dotyczyło uchybienie,
• dowodu, że wspólnota poniosła koszt.

Kiedy interweniuje straż pożarna?

Straż pożarna kontroluje klatki schodowe najczęściej po zgłoszeniu od mieszkańca, a także w ramach czynności kontrolno-rozpoznawczych. Pierwsza kontrola często kończy się zaleceniami i terminem na usunięcie rzeczy. Jeśli przy kolejnej wizycie przedmioty nadal stoją, kontrola kończy się protokołem i realną możliwością nałożenia sankcji. Z praktyki zarządców wynika, że kontrole kończą się bez mandatów wtedy, gdy mieszkańcy w porę zabiorą swoje rzeczy.

Kto odpowiada za porządek na klatce schodowej?

Za egzekwowanie zasad odpowiada zarządca budynku, czyli spółdzielnia lub zarząd wspólnoty mieszkaniowej, a za własne rzeczy każdy mieszkaniec. Zarządca przypomina o przepisach, wzywa do usunięcia przedmiotów i może wskazać miejsca na ich przechowywanie, np. rowerownię lub wózkownię.

Zarządca nie może jednak po prostu wyrzucić cudzych rzeczy. Nadal są one czyjąś własnością, a samowolne usunięcie może narazić wspólnotę na roszczenia. Prawidłowa kolejność to wezwanie z terminem i informacją o skutkach, a dopiero potem usunięcie i przechowanie rzeczy na koszt właściciela. Najlepiej, gdy zasady takiego postępowania, łącznie z miejscem przechowania i terminem odbioru, przyjmie uchwała właścicieli lub regulamin porządku domowego.

Gdzie zgłosić trzymanie rzeczy na klatce schodowej?

Najpierw zgłoś problem administratorowi, zarządcy lub spółdzielni. Jeśli przedmioty stwarzają bezpośrednie zagrożenie pożarowe albo blokują drogę ewakuacyjną, a zarządca nie reaguje, możesz powiadomić Państwową Straż Pożarną; nieprawidłowe użytkowanie budynku podlega też nadzorowi budowlanemu.

1. Porozmawiaj z sąsiadem, jeśli wiesz, czyje są rzeczy. Często to wystarcza.
2. Zrób zdjęcia z datą, pokazujące, gdzie stoją przedmioty i jak zwężają przejście.
3. Napisz do zarządcy lub administracji, powołując się na regulamin porządku domowego i przepisy przeciwpożarowe.
4. Poproś zarządcę o imienne wezwanie do usunięcia rzeczy z terminem.
5. Gdy to nie działa, a zagrożenie jest realne, zgłoś sprawę do komendy powiatowej lub miejskiej PSP.

Jeśli klatka jest zastawiona przez wielu mieszkańców naraz, pomocny może być nasz poradnik o tym, jak rozwiązać bałagan na klatce schodowej bez konfliktu z sąsiadami.

Gdzie trzymać rower, wózek i inne rzeczy zamiast na klatce?

Najlepsze miejsca to rowerownia, wózkownia, komórka lokatorska, piwnica (jeśli regulamin na to pozwala) albo mieszkanie. W nowszych budynkach coraz częściej projektuje się osobne pomieszczenia na rowery i wózki; jeśli ich brakuje, warto zgłosić ich wydzielenie na zebraniu wspólnoty.

Piwnica też ma ograniczenia. Nie wolno w niej przechowywać materiałów niebezpiecznych pożarowo, a zużyte meble, elektroodpady, baterie i akumulatory są odpadami komunalnymi, których trzeba się pozbywać zgodnie z przepisami o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Za niewykonanie tego obowiązku grozi grzywna, a w razie pożaru koszt naprawy szkód może wielokrotnie przekroczyć jej wysokość.

Lista kontrolna: czy ten przedmiot może zostać na klatce?

• Czy jest to materiał niebezpieczny pożarowo (paliwo, rozpuszczalnik, butla gazowa, pirotechnika)? Jeśli tak, nie może stać na klatce w ogóle.
• Czy jest palny (drewno, tektura, tworzywa, opony, tkaniny)? Jeśli tak, nie powinien stać na drodze ewakuacyjnej.
• Czy zwęża przejście lub wystaje w bieg schodów? Jeśli tak, łamie przepisy niezależnie od materiału.
• Czy da się o niego potknąć w ciemności? Jeśli tak, ryzykujesz bezpieczeństwo swoje i sąsiadów.
• Czy regulamin porządku domowego wprost na to pozwala? Jeśli nie wiesz, zapytaj w administracji.
• Czy w budynku jest rowerownia, wózkownia lub komórka? Jeśli tak, to tam jest właściwe miejsce.

Jeśli na którekolwiek z pierwszych czterech pytań odpowiadasz twierdząco, przedmiot nie powinien stać na klatce schodowej, nawet na chwilę.