Minimalna szerokość schodów w budynku wielorodzinnym: 1,2 m

W budynku mieszkalnym wielorodzinnym minimalna szerokość użytkowa biegu schodów wynosi 1,2 m, spocznika 1,5 m, a wysokość stopnia nie może przekraczać 0,175 m. Wynika to z tabeli, którą zawiera § 68 warunków technicznych. Schody zewnętrzne prowadzące do budynku muszą mieć co najmniej 1,2 m szerokości i nie mogą być węższe niż bieg wewnątrz, a stopnie przy głównym wejściu muszą mieć co najmniej 0,35 m szerokości. Te wartości sprawdza projektant, kierownik budowy i inwestor przy odbiorze, a także wspólnota lub spółdzielnia planująca przebudowę klatki schodowej.

• Jaka jest minimalna szerokość schodów w bloku?
• Jak mierzyć szerokość użytkową schodów?
• Jaka musi być szerokość schodów w zależności od rodzaju budynku?
• Jaka jest minimalna szerokość stopnia schodów?
• Ile stopni może mieć jeden bieg schodów w bloku?
• Jakie wymagania mają schody zewnętrzne do budynku wielorodzinnego?
• Kiedy schody w bloku powinny być szersze niż minimum?
• Najczęstsze błędy przy wymiarowaniu schodów w budynku wielorodzinnym
• Z jakiego przepisu wynikają wymiary schodów w bloku?
• Lista kontrolna: schody w budynku wielorodzinnym

Jaka jest minimalna szerokość schodów w bloku?

W bloku mieszkalnym bieg schodów musi mieć co najmniej 1,2 m szerokości użytkowej, a spocznik co najmniej 1,5 m. To minimum prawne dla budynków mieszkalnych wielorodzinnych, liczone między poręczami, a nie między ścianami.

Ten sam wiersz tabeli obejmuje także budynki zamieszkania zbiorowego, użyteczności publicznej (bez budynków opieki zdrowotnej) oraz budynki produkcyjne, magazynowo-składowe i usługowe zatrudniające ponad 10 osób. Pozostałe wymiary klatki schodowej w bloku określają kolejne przepisy, które zebrano w tabeli poniżej na podstawie tekstu, jaki zawiera rozdział 4 warunków technicznych o schodach i pochylniach.

Minimum 1,2 m pozwala dwóm osobom minąć się na biegu i wnieść większy sprzęt, na przykład lodówkę czy meble przy przeprowadzce na wyższe piętro. Szerszy spocznik (1,5 m) daje miejsce na obrót z ładunkiem i na manewry służb ratunkowych na zakręcie klatki.

Jak mierzyć szerokość użytkową schodów?

Szerokość użytkową schodów stałych mierzy się między wewnętrznymi krawędziami poręczy. Przy balustradzie jednostronnej mierzy się od wykończonej powierzchni ściany do wewnętrznej krawędzi poręczy tej balustrady.

Z tej zasady wynikają trzy praktyczne konsekwencje:

• Liczy się ściana wykończona, nie surowy mur. Tynk, okładzina czy płytki zmniejszają wymiar, który był na rysunku konstrukcyjnym.
• Poręcz zabiera szerokość. Pochwyt musi być odsunięty od ściany, żeby dało się go chwycić; poradnik o szerokości schodów podaje odsunięcie około 5 cm. Dlatego odległość między ścianami musi być większa niż 1,2 m o grubość wykończenia, odsunięcie i szerokość pochwytów.
• Nic nie może wchodzić w światło biegu. Przepis mówi wprost, że szerokości nie mogą być ograniczane przez zainstalowane urządzenia ani elementy budynku. Wystający domofon, skrzynki na listy, grzejnik, lampa ścienna czy obudowa pionu instalacyjnego, które zwężają bieg poniżej 1,2 m, oznaczają niezgodność z przepisem.

Pomiar ma znaczenie na każdym etapie: od projektu, przez montaż balustrad, po odbiór budynku. Błąd wykryty dopiero przy odbiorze zwykle oznacza kosztowne przeróbki balustrady, instalacji albo wykończenia ścian.

Jaka musi być szerokość schodów w zależności od rodzaju budynku?

Minimalna szerokość użytkowa biegu schodów wynosi od 0,8 m w domu jednorodzinnym do 1,4 m w budynku opieki zdrowotnej. Przeznaczenie budynku decyduje o szerokości biegu, spocznika i dopuszczalnej wysokości stopni.

Ostatni wiersz dotyczy także bloku: schody do piwnic, pomieszczeń technicznych i nieużytkowego poddasza mogą mieć 0,8 m szerokości i stopnie do 0,2 m. Główna klatka schodowa prowadząca do mieszkań musi natomiast spełniać wymagania 1,2 m i 1,5 m.

Czy zasada 0,6 m na 100 osób dotyczy bloku mieszkalnego?

Dla zwykłego budynku mieszkalnego wielorodzinnego podstawą są wartości z tabeli, czyli 1,2 m biegu i 1,5 m spocznika. § 68 ust. 2 nakazuje liczyć łączną szerokość biegów i spoczników proporcjonalnie do liczby osób (co najmniej 0,6 m na 100 osób, ale nie mniej niż w tabeli) w klatkach stanowiących drogę ewakuacyjną w budynkach użyteczności publicznej i produkcyjnych.

Budynek zamieszkania zbiorowego, na przykład akademik, hotel pracowniczy czy dom seniora, to inna kategoria niż blok mieszkalny. Standard projektowania MRiT dla osób z niepełnosprawnościami wymienia go razem z budynkami użyteczności publicznej przy zasadzie proporcjonalnego wymiarowania. Jeśli w budynku mieszkalnym są lokale usługowe albo część o innej funkcji, projektant sprawdza wymagania osobno dla tych części. Szczegóły dla obiektów publicznych opisuje tekst minimalna szerokość schodów w budynkach użyteczności publicznej.

Jaka jest minimalna szerokość schodów w domu jednorodzinnym?

W domu jednorodzinnym i w mieszkaniu dwupoziomowym bieg i spocznik muszą mieć co najmniej 0,8 m szerokości użytkowej, a stopień może mieć do 0,19 m wysokości. Oznacza to, że schody w dwupoziomowym mieszkaniu w bloku podlegają łagodniejszym wymaganiom niż wspólna klatka schodowa budynku.

Wspomniany poradnik branżowy podaje, że najczęściej stosowane schody w domach mają od 90 do 100 cm szerokości razem z poręczami. Więcej o tych wymiarach: minimalna szerokość schodów w domu jednorodzinnym oraz praktyczne wskazówki w tekście szerokość schodów w domu.

Jaka jest minimalna szerokość stopnia schodów?

Szerokość stopnia schodów wewnętrznych wynika ze wzoru 2h + s = 0,60 do 0,65 m, gdzie h to wysokość stopnia, a s jego szerokość. Na schodach zewnętrznych przy głównym wejściu do budynku wielorodzinnego stopień musi mieć co najmniej 0,35 m.

Szerokość stopnia (jego głębokość, na której stawiamy stopę) to inny wymiar niż szerokość biegu. Przykład dla bloku: przy maksymalnej wysokości stopnia 0,175 m wzór daje 0,35 m dla 2h, więc szerokość stopnia powinna mieścić się w przedziale od 0,25 m do 0,30 m. Przy niższym stopniu, na przykład 0,16 m, przedział przesuwa się na 0,28 do 0,33 m.

Dodatkowe wymagania z § 69:

• schody wachlarzowe: szerokość stopnia co najmniej 0,25 m,
• schody zabiegowe i kręcone: szerokość 0,25 m trzeba zapewnić w odległości nie większej niż 0,4 m od poręczy balustrady wewnętrznej lub słupa,
• w budynku opieki zdrowotnej schody zabiegowe i wachlarzowe na drogach pacjentów są zabronione,
• w budynkach opieki zdrowotnej oraz w budynkach zamieszkania zbiorowego dla osób starszych i niepełnosprawnych nie wolno stosować stopni z noskami i podcięciami.

Ile stopni może mieć jeden bieg schodów w bloku?

W budynku wielorodzinnym jeden bieg schodów wewnętrznych może mieć najwyżej 17 stopni, a bieg schodów zewnętrznych najwyżej 10. Dłuższy bieg trzeba przerwać spocznikiem.

Dla porównania w budynku opieki zdrowotnej limit wynosi 14 stopni. Ograniczenie 17 stopni nie dotyczy zabudowy jednorodzinnej i zagrodowej, budynków rekreacji indywidualnej, mieszkań dwupoziomowych oraz dojść do urządzeń technicznych.

Jakie wymagania mają schody zewnętrzne do budynku wielorodzinnego?

Schody zewnętrzne do bloku muszą mieć co najmniej 1,2 m szerokości użytkowej i nie mogą być węższe niż bieg schodowy wewnątrz budynku. Jeden bieg zewnętrzny może liczyć najwyżej 10 stopni, a stopnie przy głównym wejściu muszą mieć co najmniej 0,35 m szerokości.

Warunek „nie węższe niż bieg w budynku” oznacza, że jeśli klatka ma bieg szerszy niż minimum, schody wejściowe muszą mieć co najmniej tę samą szerokość. Limit 10 stopni ogranicza zmęczenie i ryzyko upadku, zwłaszcza zimą i przy mokrej nawierzchni. Szczegóły dzielenia biegu opisuje tekst liczba stopni w biegu schodów zewnętrznych.

Cytowane przepisy o schodach nie określają materiału nawierzchni ani parametrów oświetlenia schodów zewnętrznych, ale te dwa elementy w praktyce decydują o bezpieczeństwie wejścia:

• Nawierzchnia antypoślizgowa. Polerowany kamień czy gładkie płytki są śliskie po deszczu i przy oblodzeniu; lepiej sprawdzają się powierzchnie ryflowane, płomieniowane lub z wkładkami antypoślizgowymi, odporne na mróz.
• Oświetlenie. Oprawy przy schodach lub taśmy LED pod stopniami pozwalają po zmroku odróżnić każdą krawędź. Wymagania dla oświetlenia terenu i wejścia warto uzgodnić z projektantem instalacji.
• Kontrastowe krawędzie. W budynkach mieszkalnych wielorodzinnych krawędzie stopni powinny wyróżniać się kolorem kontrastującym z posadzką.

Kiedy schody w bloku powinny być szersze niż minimum?

Szersze schody są uzasadnione, gdy w przyszłości może być potrzebna platforma przyschodowa, gdy klatka obsługuje wiele mieszkań albo gdy budynek ma część o innej funkcji. Minimum prawne zapewnia zgodność z przepisem, ale nie zawsze wygodę.

Standard Ministerstwa Rozwoju i Technologii zaleca powiększenie szerokości biegu o 25 do 40 cm, czyli o szerokość złożonej platformy, aby umożliwić jej późniejszy montaż, oraz spoczniki o szerokości co najmniej 150 cm. W istniejącym bloku bez windy taki zapas decyduje o tym, czy da się później dostosować klatkę do osób poruszających się na wózku.

Najczęstsze błędy przy wymiarowaniu schodów w budynku wielorodzinnym

Większość niezgodności wynika z pomiaru w złym miejscu albo z elementów dodanych po wykonaniu konstrukcji. Najczęściej spotykane problemy:

• projektowanie 1,2 m w świetle murów zamiast między poręczami, bez zapasu na tynk, odsunięcie i pochwyty,
• spocznik o szerokości biegu (1,2 m) zamiast wymaganych 1,5 m,
• montaż skrzynek pocztowych, grzejników, domofonów lub opraw oświetleniowych, które zwężają bieg,
• schody wejściowe węższe niż bieg wewnątrz budynku,
• bieg wewnętrzny dłuższy niż 17 stopni albo zewnętrzny dłuższy niż 10,
• stopnie wyższe niż 0,175 m lub niespełniające wzoru 2h + s,
• przyjęcie wymiarów z domu jednorodzinnego (0,8 m) dla wspólnej klatki schodowej.

Z jakiego przepisu wynikają wymiary schodów w bloku?

Wymiary schodów określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w § 66 do § 71. Rozporządzenie było wielokrotnie zmieniane i ogłaszane w tekstach jednolitych.

Przed projektem albo przebudową sprawdź wersję obowiązującą w dniu złożenia wniosku. Na przykład karta § 68 w serwisie OpenLEX oznacza tekst jednolity Dz.U. 2022 poz. 1225 jako akt, który utracił moc, co oznacza, że należy korzystać z aktualnego tekstu jednolitego. Wartości podane w tym artykule pochodzą z cytowanego brzmienia przepisów; o ich zastosowaniu w konkretnym projekcie decyduje projektant z uprawnieniami.

Lista kontrolna: schody w budynku wielorodzinnym

1. Bieg ma co najmniej 1,2 m między wewnętrznymi krawędziami poręczy (lub od ściany wykończonej do poręczy).
2. Każdy spocznik ma co najmniej 1,5 m szerokości użytkowej.
3. Żaden element instalacji ani wyposażenia nie wchodzi w szerokość użytkową.
4. Wysokość stopni nie przekracza 0,175 m i jest jednakowa w biegu.
5. Szerokość stopni spełnia wzór 2h + s = 0,60 do 0,65 m.
6. Bieg wewnętrzny ma najwyżej 17 stopni.
7. Schody zewnętrzne mają co najmniej 1,2 m szerokości i nie są węższe niż bieg w budynku.
8. Bieg zewnętrzny ma najwyżej 10 stopni, a stopnie przy głównym wejściu co najmniej 0,35 m.
9. Krawędzie stopni kontrastują kolorem z posadzką.
10. Rozważono zapas 25 do 40 cm na przyszłą platformę przyschodową.
11. Sprawdzono aktualny tekst jednolity rozporządzenia.